Serwis Informacyjny Miejscowości Gać k. Oławy

Historia szkoły
Józef Kułakowski "50 lat Szkoły Podstawowej w Gaci"

Józef Kułakowski "50 lat Szkoły Podstawowej w Gaci 1946-1996" zarys monografii Szkoły Podstawowej w Gaci opracowany przez byłego dyrektora szkoły Pana Józefa Kułakowskiego Gać 1996 r.

Wstęp

Lata 1945-47 były okresem niezwykłym, czas jaki upłynął od tamtych wydarzeń pozwala na ich obiektywną ocenę. Wówczas ważne miejsce zajmowała kwestia oświaty i kształcenia dzieci oraz młodzieży w nowych warunkach społeczno-gospodarczych. Zdawano sobie sprawę z tego, że oświata jest czynnikiem korzystnie integrującym środowisko wywodzące się z różnorodnych kręgów kulturowych, wyznaniowych i społecznych. Podejmowano działania by utworzyć szkolnictwo. Główną barierą w realizacji zamierzeń był przede wszystkim brak kadry nauczycielskiej, bazy materialnej, programu nauczania, podręczników i zeszytów. Były jedynie dzieci i świadomość konieczności umożliwienia im nauki w szkole.

Historia szkoły

Na ziemiach, które po setkach lat niewoli Polska odzyskała tu właśnie przypadł zaszczyt zorganizowania polskiej szkoły przez pierwszą Kierownik Szkoły Podstawowej w Gaci Panią Kazimierę Jędrzejowską razem z koleżanką Panią Heleną Jarosz. Ciężka to była praca, bo budynek bez drzwi i okien miał być ośrodkiem wiedzy. Oglądany wcześniej przez kilku nauczycieli odstraszył swym wyglądem, jak i ciężkie warunki życiowe w chwili stwarzania nowej placówki pośród repatriantów, którzy przybyli z okolic Lwowa. Wieś była zniszczona bardziej niż inne okoliczne miejscowości ze względu na swoje położenie przy głównej trasie Wrocław - Kraków. Toteż za przydzielone 5 tys. złotych przez Inspektora Szkolnego i 2 tys. złotych z Urzędu Gminy przystąpiono do remontu szkoły. 20 października 1946 r. Pani Kierownik Jędrzejowska przy pomocy koleżanki Jarosz urządziły uroczyste otwarcie szkoły, w której mury wstąpiło 90-ciu uczniów. Uroczystość rozpoczęła się nabożeństwem odprawionym przez ks. z Brzegu. Udział w nabożeństwie i akademii brali przedstawiciele władz szkolnych i samorządowych: Inspektor Szkolny, Kierowniczka Szkoły z Roznania - obecna wieś Godzikowice, Wójt gminy, administrator Gospodarstwa Rolnego Psiary dawna nazwa miejscowości Gać oraz miejscowa ludność. Po nabożeństwie i poświęceniu szkoły odbyła się akademia przy udziale dzieci szkolnych i młodzieży oraz przyjęcie urządzone dla gości przez miejscową ludność. Uroczystość ta bardzo zainteresowała zebranych. Lekcje w tych czasach odbywały się w klasach łączonych, gdzie jednocześnie uczyły się razem po 2-3 roczniki w dwóch oddziałach, ze względu na brak kadry nauczycielskiej i dodatkowych sal lekcyjnych. Warunki były bardzo ciężkie, sale nie były dostatecznie ogrzane, brakowało podręczników szkolnych, a jeżeli ktoś miał to tylko jakąś książkę lub przedwojenny elementarz. Często używano do pisania tabliczkę i rysik z czasów okupacji.

Po pół roku stanowisko kierownicze przejęła od Pani Kazimiery Jędrzejowskiej Koleżanka Helena Jarosz, a później w 1948 roku Pani Janina Beck. Od 01 września 1949 roku Kierowniczką Szkoły była Pani Helena Plechta /Cieśla/, która tę funkcję pełniła do sierpnia 1974 roku przechodząc po 25-ciu latach pracy pedagogicznej na emeryturę. Następnie kolejno w latach 1974-80 funkcję Dyrektora Szkoły pełniła Pani Janina Kułakowska, od 1980 r. do chwili obecnej Pan Józef Kułakowski.

Od 19 września 1949 r. rozpoczęto walkę z analfabetyzmem organizując kursy szkoły podstawowej dla dorosłych. W roku szkolnym 1951/52 mury szkolne opuszczają pierwsi absolwenci klasy siódmej. Lata 1950-1964 to lata trudne pod względem lokalowym i kadrowym. Stopniowo dzięki staraniom kierowniczki szkoły Pani Heleny Cieśli przybywają trzy sale lekcyjne w plebanii obok szkoły. Oddane sale remontowane są przez rodziców. Wzrasta systematycznie liczba dzieci. Do grona nauczycieli pionierów pracujących w tych trudnych czasach należy zaliczyć: Panią K. Jędrzejowską, H. Jarosz, H. Jaroszówną, J. Beck, H. Plechtę /Cieśla/, H. Sankowską.

W latach 1962-65 rozpoczęto budowę nowej szkoły adoptując byłą plebanię. W tym czasie lekcje odbywały się w wynajętej sali u państwa Haliny i Kazimierza Zalcman, ponadto w byłych mieszkaniach nauczycielskich obok szkoły. W dniu 08 września 1965 r. odbyło się uroczyste oddanie budynku nowej szkoły z kanalizacją, wodą bieżącą, czterema mieszkaniami dla nauczycieli oraz pomieszczeniami klasowymi. Od tej pory do dziś nauka odbywa się w obu budynkach.

W 1968 roku w mury szkolne przybyło 198 uczniów. Jest to najwyższa liczba uczniów w historii naszej szkoły. Po raz pierwszy w tym roku opuszcza szkołę osiemnastu absolwentów klasy ósmej.

W roku szkolnym 1975/76 po raz pierwszy w historii szkoły dyrektor Janina Kułakowska powitała dzieci sześcioletnie, które uczęszczały do ogniska przedszkolnego w pełnym wymiarze 18 godzin tygodniowo.

W 1977/78 roku zorganizowano kurs szkoły podstawowej dla dorosłych. Kurs ukończyło 10-ciu uczniów. Kierownikiem kursu był Pan Józef Kułakowski.

W latach 1983-84 przeprowadzono w obu obiektach szkolnych i mieszkaniach służbowych nauczycieli gruntowny remont kapitalny, w ramach którego założono co, kanalizację, instalację wodną z zimną i ciepłą wodą, wybudowano łazienki dla nauczycieli, ogrodzono obie posesje szkolne, wykonano chodniki i elewacje.

Lata 1965-1996 to dalszy wzrost poziomu nauczania, podnoszenie kwalifikacji nauczycieli, wyposażenie klas i pracowni w pomoce naukowe, aktywny rozwój kół zainteresowań i organizacji szkolnych, rozwój edukacji kulturalnej. Na uwagę zasługuje powstanie z inicjatywy Pana Zbigniewa Rumieża i dyrektora szkoły przy poparciu dyrektora gminnego mgr H. Gachowskiego pierwszej pracowni fotograficznej działającej od roku 1985 na terenie gminy Oława. W latach 1988-90 powstanie i działa kabaret uczniowski "Globus" prowadzony przez Panie Beatę Pawłowicz i Janinę Borecką, 1990-93 teatrzyk kukiełkowy reżyserowany przez Panią Halinę Pańków, od 1994 r. kabaret "Słomka" prowadzony przez Pana Zbigniewa Zająca. Działalność wymienionych kabaretów była prezentowana na takich uroczystościach jak Gminny Zjazd ZNP połączony z wystawą prac malarskich nauczycieli i uczniów gminy Oława zorganizowany w wiejskiej świetlicy przez dyrekcję, nauczycieli i rodziców Szkoły Podstawowej w Gaci. W pierwszym przeglądzie zespołów szkolnych gminy Oława zorganizowanym z naszej inicjatywy w Gaci, następnie w Obornikach Śląskich, Jaczkowicach, Osieku, Oławie, Siechnicy i Siedlcach oraz na uroczystościach gminnych - Gminy Oława z okazji Święta 1-szego Maja i Święta Ludowego. Na uwagę zasługują wysokie wyróżnienia wyżej wymienionych kabaretów co jest chlubą naszej szkoły.

W dniu 20 października 1995 r. na zaproszenie ośrodka TV wrocławskiej uczniowie klasy VI razem z wychowawczynią Haliną Pańków i Panem Zbigniewem Zającem wzięli udział w nagraniu telewizyjnej krzyżówki "trzynastolatków", w którym uczeń Adrian Marczak wygrał jedną z głównych nagród. Ponadto nasi uczniowie dzięki własnej pracy pod kierunkiem nauczycieli szkoły odnosili szereg sukcesów w konkursach różnego typu na szczeblu gminnym, rejonowym i wojewódzkim. Na podkreślenie zasługuje również wzrost poziomu sprawności fizycznej w sporcie mimo trudnych warunków - brak sali gimnastycznej. Dzięki aktywnej pracy nauczycielki wychowania fizycznego Pani Zofii Borek nasza szkoła znajduje się w gronie najbardziej usportowionych szkół gminy Oława.

Wyróżnia się również praca z drużyną harcerską pod opieką druhny Bożeny Herby oraz turystyczną pod kierunkiem Pani Danuty Śpiwak i wychowawców. W minionym pięćdziesięcioleciu zorganizowane zostały wycieczki szkolne do takich miejscowości jak: Warszawa, Kraków, Gdańsk, Poznań, Opole, Zabrze, Kłodzko, Kotlina Kłodzka, Szklarska Poręba, Jelenia Góra, Karkonosze, Zakopane, Wałbrzych, Kamieniec Ząbkowicki, Wrocław i inne. Wyżej wymienione wycieczki, imprezy kulturalne i sportowe aktywnie były wspierane przez rodziców, komitet rodzicielski, radę szkoły i licznych sponsorów, których nigdy nie brakowało.

W ciągu 50-ciu lat w Szkole Podstawowej w Gaci pracowało 70-ciu nauczycieli, którzy byli sumienni, obowiązkowi, świadomi poczucia odpowiedzialności za wyniki pracy dydaktycznej i wychowawczej szkoły. W tym czasie mury szkoły opuściło 840 absolwentów. Wielu z nich jest dzisiaj inżynierami, nauczycielami, lekarzami, prawnikami, księżmi i profesorami uczelni wyższych oraz pracuje w różnych zawodach i pełni różne funkcje społeczne. Część z nich jest dzisiaj za granicą, mimo to utrzymują więź z ojczystym krajem. Ze swoich absolwentów szkoła jest dumna i dziękuje, że nie przynoszą ujmy swoim wychowawcom, nauczycielom i rodzicom.

Od dnia 01 stycznia 1996 r. szkoły przejął Urząd Gminy w Oławie Referat Oświaty, Kultury i Sportu, którego kierownikiem został mgr Jerzy Hawrysz - jako organ prowadzący. Organem nadzorującym została Delegatura Zamiejscowa Kuratorium Oświaty we Wrocławiu z siedzibą w Oławie. Jest to okres, w którym następuje stopniowa poprawa zaopatrzenia szkoły w węgiel, środki czystości, sprzęt gospodarczy i pomoce naukowe, usuwanie awarii i wymiana pieca co oraz naprawa dachu w głównym budynku szkoły.


Powrót do historii wsi